Chào mừng quý bạn đọc


Bệnh tiểu đường (hay đái đường) là một bệnh ít xẩy ra ở các nước nghèo, thiếu dinh dưỡng, mà thường hay xẩy ra ở các nước dư thừa ăn uống. Vi` thế đã có thời người ta nói tiểu đường là bệnh nhà giầu. Khi mà suy nghĩ như thế thì những người tị nạn hay di dân từ các nước Đông Nam Á châu tới Mỹ thường không lo mình bị tiểu đường. Nhưng mà thế là lầm to. Vì bệnh tiểu đường không hiếm trong các sắc dân Đông Nam Á tới định cư tại Mỹ

Theo điều tra dân số năm 2000 ở Mỹ, tổng số người Mỹ gốc Á châu là 10,171,820, trong đó có 1,626,091 là từ các nước Đông Nam Á (Cam bốt, Hmong, Lào và Việt Nam). Đi thêm vào chi tiết thì người Việt là 1,110, 207, người Cam bốt là 178,043, Hmong 170,049, người Lào 167,792. Ủy ban cố vấn tổng thống về vấn đề người Mỹ gốc Á châu và các đảo Thái bình dương (The President’s Advisory Commission on Asian Americans and Pacific Islanders) cho rằng con số này thấp hơn số thật chừng 10-15%. Con số người Mỹ gốc Á châu tuy có tỷ lệ nhỏ so với tổng số dân Mỹ nhưng trong lãnh vực sức khoẻ công cộng vẫn có thể tạo những hệ quả đáng kể vào vấn đề sức khoẻ hay sinh hoạt ở các cộng đồng điạ phương. Vì thế cho nên đã có nỗ lực nghiên cứu các vấn đề sức khoẻ của 28 nhóm người Mỹ gốc Á châu và 17 nhóm gốc các đảo Thái bình dương, gộp chung lại là nhóm sắc tộc người Mỹ gốc Á châu và các đảo Thái bình Dương (Asian American/Pacific Islander).

Trở lại với vấn đề bệnh tiểu đường, loại 2, tức là loại xẩy ra tại người lớn, thì nghiên cứu của trung tâm CDC cho biết rằng đa số người Mỹ gốc Á châu Thái bình dương cho rằng mình ít bị tiểu đường vì nhỏ con. Những tìm hiểu thêm ở các vùng đông cư dân từ Đông Nam Á châu sẽ cho biết những cản trở nào khiến không nhận ra những bệnh kinh niên và làm gia tăng những biến chứng của bệnh tiểu đưòng.

Các yếu tố tâm lý, văn hoá, tình trạng không có bảo hiểm sức khoẻ và khó khăn ngôn ngữ (đa số không biết rằng luật liên bang bắt buộc các trung tâm y tế phải có thông ngôn để mà đòi hỏi người phiên dịch cho mình) là những lý do khiến bệnh tiểu đường không được khám phá, chạy chữa một cách đúng mức ở nhóm sắc tộc này.

Hoàn cảnh đến định cư tại Mỹ của những người từ Đông Nam Á là một yếu tố ảnh hưởng đến sự phát sinh cũng như chạy chữa bệnh tiểu đường ở nhóm này. Thực vậy, người ta biết rằng vấn đề ẩm thực rất quan trọng trong bệnh tiểu đường. Một báo cáo của trung tâm ngăn ngừa bệnh tật CDC ở Atlanta năm 2003 viết rằng “Những nghiên cứu về những người ăn kiêng, những tù nhân chiến tranh, và các thiếu nhi có cha mẹ nghiêm cấm ăn uống, cho thấy rằng tình trạng thiếu ăn có thể dẫn tới sự ăn uống quá nhiều sau khi tình trạng giới hạn thực phẩm chấm dứt”. Thực ra thì không cần nghiên cứu, ai cũng biết rằng người thiếu đói lâu ngày thì khi có điều kiện thường ăn cho đã, và từ đó trở thành thói quen ăn nhiều. Từ ăn nhiều mà sinh bệnh, chẳng riêng gì bệnh tiểu đường, mà còn bệnh cao mỡ, cao cholesterol trong máu. Những người đến từ Đông Nam Á trong thời gian mấy chục năm gần đây, vì chiến tranh, nói chung đều ở trong tình trạng thiếu ăn này, không nhiều thì ít.

Các nhà nghiên cứu còn tìm cách giải thích tại sao mà có hiện tượng ăn nhiều khiến sinh bệnh tiểu đường như trên đã nói. Họ nói y khoa đã biết rằng ăn nhiều là do tình trạng stress (tức là chấn động tâm thần, thể chất và khả năng đối phó với những khó khăn ). Người ta cũng biết rằng khi bị chấn động tâm thần và thể chất thì kích thích tố cortisol trong người gia tăng. Tình trạng cortisol cao trong máu kinh niên làm cơ thể chống lại kích thích tố insulin trong máu. Nói khác đi, chất này làm giảm tác dụng hạ đường trong máu của chất insulin và vì thế từ từ khiến sinh ra bệnh đái đường. Không nói ai cũng biết rằng ở những người đến từ Đông Nam Á sau chiến tranh thì tình trạng chấn động tâm thần và thể chất không hiếm. Theo những báo cáo từ các điạ phương khác nhau, hội chứng chấn động tâm thần sau chấn thương (PSTD= Post Traumatic stress syndrome) trong các sắc tộc này là từ 14% đến 75%. Nghiên cứu tư thái của những người tị nạn, người ta thấy rằng những chấn thương tâm thần quá khứ ảnh hưởng đến tác phong hành xử hiện tại, biểu hiện ra nhiều mặt khác nhau, từ chuyện hút thuốc lá đến ăn nhiều đến bệnh cao máu, cao mỡ, bệnh tim mạch, tiểu đường và những thái độ trong cách trị liệu hiệu quả những bệnh này.

Tóm lại điều trị các bệnh tiểu đường, cao máu, cao mỡ, cho người tị nạn Đông Nam Á đời hỏi những điều kiện đặc biệt khác với những bệnh nhân điạ phương. Những vấn đề này là: sự khác biệt ngôn ngữ, văn hoá, những hậu quả của quá khứ bị chấn thương tâm thần, tình trạng kinh tế tài chánh thấp và sự thiếu hiểu biết về tầm quan trọng của y khoa phòng ngừa. Vì thế đã có những tổ chức bất vụ lợi hoạt động để giải quyết những khó khăn này, giúp cho việc chạy chữa cũng như phòng ngừa có hiệu quả hơn, bằng những công tác hướng dẫn cho bệnh nhân và qua những tiếp xúc với các bác sĩ để các vị này để ý đến các yếu tố tâm lý cũng như văn hoá của những bệnh nhân mà họ điều trị.